Praat mee: Is het verbieden van sigaretten na een bepaalde geboortedatum bescherming of betutteling?

zaterdag, 2 mei 2026 (10:30) - De Telegraaf

In dit artikel:

Het Verenigd Koninkrijk staat op het punt een ingrijpende maatregel in te voeren: iedereen die na 1 januari 2009 is geboren, mag straks wettelijk geen tabak meer kopen. Daarmee zou het VK het strengste antirookbeleid ter wereld krijgen. In Nederland bestaat voorlopig geen vergelijkbaar plan; hoewel de overheid in 2018 als doel stelde dat in 2040 nog maar 5% van de volwassenen rookt en geen enkele jongere, lijkt dat doel onhaalbaar, vooral door de opmars van vapen onder jongeren.

EenVandaag vroeg op straat naar reacties en vond verdeeldheid: sommige mensen juichen strengere regels toe als bescherming van jongeren, anderen noemen het betutteling of twijfelen aan de handhaafbaarheid en vinden dat volwassenen zelf moeten kiezen. Tegenstanders in Engeland spraken al van een ‘nanny state’.

Experts benadrukken echter dat roken geen gewone vrije keuze is. Erik Buskens (hoogleraar beleid en volksgezondheid) wijst op de sterke verslavende werking van nicotine: “Mensen die volwassen zijn en roken doen dat mede omdat ze verslaafd zijn geraakt.” Hij vergelijkt het Britse beleid met veiligheidsregels als helmplicht en autogordels, bedoeld om gezondheidsschade te voorkomen. Longarts Wanda de Kanter waarschuwt dat de tabaksindustrie zich richt op jongeren, onder meer via vapes, en noemt jonge gebruikers zelfs ‘vervangende rokers’ die de plaats van overleden klanten innemen om winst te behouden.

Het Trimbos-instituut gaat het Britse experiment onderzoeken, maar in de Nederlandse politiek ontbreekt momenteel een meerderheid voor een soortgelijk verkoopverbod. De discussie spitst zich toe op twee vragen: zijn dergelijke geboortebepalingen legitieme volksgezondheidsmaatregelen om verslaving te voorkomen, of vormen ze onnodige inbreuk op individuele vrijheid? EenVandaag roept lezers op hun mening te delen.